การฟื้นฟูในเด็กสมองพิการ
โรคสมองพิการในเด็กหรือ Cerebral Palsy (CP)
เป็นความผิดปกติของพัฒนาการทางสมองที่มีผลกระทบต่อการควบคุมกล้ามเนื้อ การเคลื่อนไหว และการประสานงานของร่างกาย เกิดขึ้นเนื่องจากการบาดเจ็บหรือการพัฒนาที่ผิดปกติในสมองในระหว่างตั้งครรภ์ คลอดหรือในช่วงปีแรกของชีวิต เด็กที่เป็น CP อาจมีปัญหาในการเคลื่อนไหว การทรงตัว และการใช้กล้ามเนื้อมัดเล็กและใหญ่ในชีวิตประจำวั
สาเหตุของโรคสมองพิการ
- การขาดออกซิเจน ระหว่างคลอดหรือก่อนคลอด
- การติดเชื้อของมารดา เช่น หัดเยอรมัน ไวรัสซิกา
- ปัญหาเกี่ยวกับพันธุกรรมหรือการพัฒนาสมอง ที่ผิดปกติ
อาการของโรคสมองพิการ
จะแตกต่างกันไปตามความรุนแรงและตำแหน่งที่สมองได้รับผลกระทบ ตัวอย่างอาการ ได้แก่
- การเคลื่อนไหวที่ผิดปกติ เช่น การเกร็งตัวของกล้ามเนื้อ (spasticity)
- การควบคุมการเคลื่อนไหวได้ยาก มีปัญหาในการเดิน การนั่ง (athetoid)
- การสูญเสียการทรงตัวและการประสานงานระหว่างกล้ามเนื้อ (ataxia)
- ปัญหาด้านการสื่อสาร การพูด การกลื่น และการมองเห็น
การฟื้นฟูโรคสมองพิการในเด็กทางกายภาพบำบัด
การเสริมสร้างกล้ามเนื้อ ปรับปรุงการเคลื่อนไหว และส่งเสริมทักษะที่ช่วยให้เด็กสามารถทำกิจกรรมประจำวันได้ง่ายขึ้นได้แก่
- การยืดกล้ามเนื้อและการบริหารข้อต่อ
ช่วยลดความแข็งเกร็งของกล้ามเนื้อ (spasticity) และเพิ่มความยืดหยุ่นให้ข้อต่อ ทำให้การเคลื่อนไหวง่ายขึ้น - การฝึกการเคลื่อนไหวและการทรงตัว
ช่วยปรับปรุงการทรงตัวและเสริมสร้างการเคลื่อนไหวที่เหมาะสม เช่น การเดิน การลุกนั่ง และการทรงตัว - การฝึกการใช้กล้ามเนื้อมัดเล็กและใหญ่
ฝึกให้เด็กสามารถใช้กล้ามเนื้อมัดเล็กในการหยิบจับสิ่งของและมัดใหญ่ในการเคลื่อนไหวที่ซับซ้อน เช่น การจับปากกาการกดสวิตช์ไฟ หรือการยกแขนขา - การใช้อุปกรณ์ช่วยในการเคลื่อนไหว
เช่น รถเข็น วอล์กเกอร์ หรือราวจับเพื่อช่วยเสริมการเดิน หรือการใช้อุปกรณ์ที่ช่วยพยุงข้อต่อต่าง ๆ - การฝึกการทรงตัวผ่านการเล่น
การเล่นที่ใช้การเคลื่อนไหว เช่น เล่นบอล กระโดด หรือการทรงตัวบนบอร์ด เป็นการฝึกกล้ามเนื้อและสร้างทักษะการเคลื่อนไหวให้เด็กสนุกไปกับการฝึก - การกระตุ้นประสาทสัมผัส
เพื่อเพิ่มการรับรู้ของกล้ามเนื้อและกระตุ้นการควบคุมการเคลื่อนไหวอย่างมีประสิทธิภาพ